Επιδημιολογία, διάγνωση, αντιμετώπιση και πρόληψη των νεοπλασμάτων στους ασθενείς με μεταμόσχευση νεφρού

Μ.Α. Σονικιάν, Ι.Ν. Μπολέτης

Abstract


Τα νεοπλάσματα αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου των μεταμοσχευμένων ασθενών, οι οποίοι έχουν 4 φορές υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Εκτός από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου (κάπνισμα κ.λ.π.), τους δημογραφικούς παράγοντες (λευκή φυλή, γεωγραφική κατανομή) και τη γενετική προδιάθεση, η διάρκεια της μεταμόσχευσης και η ανοσοκατασταλτική αγωγή παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή τους. Τα αντιλεμφοκυτταρικά αντισώματα, οι αναστολείς της καλσινευρίνης [κυκλοσπορίνη (cyclosporine), τακρόλιμους (tacrolimus)] και η αζαθειοπρίνη ενοχοποιούνται για την ανάπτυξη νεοπλασμάτων, ενώ, αντίθετα, οι αναστολείς της πρωτεΐνης mTOR [σιρόλιμους (sirolimus), εβερόλιμους (everolimus)] φαίνεται ότι έχουν προστατευτικό ρόλο. Επίσης, ενοχοποιούνται ογκογόνοι ιοί και συγκεκριμένα ο ιός Epstein Barr για λεμφώματα, ο ερπητοϊός 8 για σάρκωμα Kaposi, ο ιός του απλού έρπητα για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του αιδοίου, ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων για καρκίνους δέρματος, τραχήλου μήτρας, αιδοίου και πρωκτού, καθώς και οι ιοί των ηπατιτίδων B και C για ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Είναι δυνατή η μετάδοση νεοπλάσματος από το δότη στο λήπτη (π.χ. κακοήθων αιματολογικών ή εγκεφαλικών νεοπλασμάτων), καθώς και η υποτροπή παλαιότερου νεοπλάσματος του λήπτη (π.χ. καρκίνου ουροδόχου κύστεως). Τα συχνότερα νεοπλάσματα στους μεταμοσχευμένους είναι ο ακανθοκυτταρικός καρκίνος δέρματος και χειλέων, ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας και αιδοίου και τα λεμφοϋπερπλαστικά σύνδρομα. Εκτός από τις καθιερωμένες θεραπευτικές μεθόδους που εφαρμόζονται στο γενικό πληθυσμό, πραγματοποιείται μείωση ή και διακοπή της ανοσοκατασταλτικής αγωγής παρά τον κίνδυνο απόρριψης του μοσχεύματος, με ενδεχόμενη αντικατάσταση είτε του αντιμεταβολίτη είτε του αναστολέα καλσινευρίνης από αναστολέα της πρωτεΐνης mTOR. Υπάρχει πιθανότητα υποχώρησης ορισμένων λεμφωμάτων και του σαρκώματος Kaposi μόνο με την αναπροσαρμογή της ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Η εφαρμογή μέτρων πρόληψης κατά των νεοπλασμάτων πριν και κατά τη διάρκεια της μεταμόσχευσης είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την έκβαση των ασθενών και του μοσχεύματος.

Full Text:

PDF